Güncelleme Tarihi:

Şartlı Tahliye (Koşullu Salıverme) Şartları Nelerdir?

Şartlı Tahliye Nedir?

Hapis cezasının başlıca amaçlarından biri de hükümlüyü rehabilite etmek ve topluma kazandırmaktır. Bu sebeple kanun denetim yöntemlerini sadece infaz kurumunda geçirilmesi ile sınırlı tutmamış, ıslah olduğunu gösteren hükümlüler için daha ılımlı denetim türleri de düzenlemiştir.

Hapis cezasının bir kısmını infaz kurumunda “iyi halli” olarak geçiren hükümlü, gerekli diğer koşulları da sağladığı takdirde, gerçek tahliye tarihinden önce salıverilir ve geri kalan denetim süresini, dışarda adli denetim altında geçirir. Buna koşullu salıverilme, daha yaygın olarak bilinen adıyla, şartlı tahliye denir.

Şartlı Tahliyenin Şartları Nelerdir?

Şartlı tahliye, ıslah olduğu düşünülen hükümlülere tanınmış bir infaz biçimidir. Bu sebeple, herkes şartlı tahliye için uygun kabul edilemez. Bilhak (hakkeden kişi) kanun tarafından belirlenmiş bütün şartları sağlamış olmalıdır. Kanun koyucu tarafından bu hususa ilişkin iki şart belirlenmiştir. Bu şartlar; Cezanın belli bir kısmının infaz edilmesi şartı, Hükümlünün iyi halli olması şartıdır.

Cezanın belli bir kısmının infaz edilmesi şartı, hükümlünün cezasının kanun tarafından öngörülen süresini cezaevinde tamamlamasıyla sağlanır. Bu süre mahkum olduğu hapis cezasının niteliğine ve miktarına göre farklılık gösterir . Aynı maddenin, dördüncü fıkrasında suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek hallerinde verilen cezalara karşı daha ağırlaştırılmış bir infaz rejimi uygulanacağı belirtilmiştir. Bu demek oluyor ki bu suçlardan dolayı hüküm giymiş birinin şartlı tahliyeye uygun olabilmesi için infaz kurumunda geçirmesi gereken süre de mahkum olduğu hapis cezasının niteliğine ve miktarına göre değişiklik gösterecektir. Şartlı tahliyenin süre koşulunu etkileyen bir başka durum ise tekerrür halidir. Daha önce işlediği suçun cezası belirlendikten sonra belirli bir süre içinde ikinci suçu işleyen kişi tekerrüre düşmüş olur. Tekerrür halinde süreler buna göre değişim gösterir.  

İkinci şart ise hükümlünün iyi halli olmasıdır. Bu şartın gözetilmesindeki amaç hükümlünün cezaevinde geçirdiği süre boyunca ıslah olmuş olup toplumun fonksiyonel bir bireyi olarak hayatına devam edeceğinden emin olmaktır.

Şartlı Tahliye Süreleri Nelerdir?

Hükümlünün şartlı tahliye edilebilmesi için cezasının bir kısmını cezaevinde infaz etmesi gerekmektedir, ancak infaz edilmesi gereken süre mahkum olunan hapis cezasının niteliğine ve miktarına göre farklılık gösterir.  Bu durum kanunda şu şekilde düzenlenmiştir:

  • Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzaltı yıl,
  • Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuz,
  • Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzaltı yıl,
  • Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuz yıl,
  • Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla yirmisekiz yıl infaz süresini iyi halli olarak geçirmiş olması gerekir.

Kimler Şartlı Tahliyeden Yararlanabilir?

Belirtilen bu şartları sağlayan hükümlüler, kanunca belirtilen infaz sürelerini infaz kurumunda tamamlamış iyi halli hükümlüler,  koşullu salıverilmeden yararlanabilir. Ancak ilgili maddenin 16. fıkrasında belirtilen suçlardan hüküm giymiş kişiler hiçbir durumda bu infaz şeklinden faydalanamayacaklardır.

Şartlı Tahliyede Yetkili ve Görevli Mahkeme

Cezaevinde bulunan hükümlünün koşullu salıverilmesi için gerekli rapor infaz kurumunun idaresi tarafından hazırlanır, yetkili ve görevli mahkemeye iletilir. Ancak ve ancak mahkemenin dosya üzerinde koşullu salıverilme kararı verilmesiyle bu infaz türü uygulanabilir. Bu demektir ki raporun iletildiği mahkemenin yetkili ve görevli olması büyük bir önem sarf eder. İnfaz kurumu idaresince hazırlanmış gerekçeli sadece rapor hükmün verildiği mahkeme veya hükümlü başka bir yerde bulunuyorsa o yerde bulunan aynı derecedeki mahkeme tarafından incelenmeye alınabilir ve sadece hükümlülerin dosyasına sadece bu mahkemeler tarafından koşullu salıverilme kararı verilebilir.

Şartlı Tahliyede Zamanaşımı Süresi

Şartlı tahliye hukuki niteliği gereği zamanaşımı süresine tabii olmayan bir kurumdur.

Şartlı Tahliye Kararı Geri Alınması

Şartlı tahliye edilen hükümlünün cezaevinden sonra uyması gereken koşullar bulunmaktadır. Aslında hükümlünün cezasının infaz süresi bitmemiş, sadece başka bir infaz şekline geçilmiştir. Bu sebeple koşullu salıverilen kişi, bu süre boyunca denetim altında tutulur. Uygun görülmesi durumunda şartlı tahliye kararı mahkeme kararıyla geri alınabilir.

Hükümlünün, denetim süreci altındayken kasıtlı bir suç işlemesi ve bu suçun hapis cezası gerektirmesi şartlı tahliye kararının geri alınmasını gerektirir. Aynı zamanda hükümlünün dosyasına şartlı tahliye kararı verilmesi ile birlikte hakim tarafından uyması gereken bazı yükümlülükler de verilir. Bu yükümlülüklere, hakimin uyarısına rağmen, uymamaya devam eden hükümlünün şartlı tahliye kararı geri alınır. Şartlı tahliye kararı geri alınan hükümlü bir daha bu kurumdan yararlanamaz.

Şartlı Tahliye Kararının Geri Alınmasına İtiraz

Koşullu salıverilme kararı geri alınan kişi, bu kararının haksız olduğunu düşünebilir. Böyle bir durumda kendisine itiraz hakkı tanınmıştır. Bu hak, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 268. maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddede açıklanan düzene göre kararı alan mahkemenin türüne göre itirazın yapılacağı mahkeme de değişir. Buna göre, karar asliye ceza mahkemesi tarafından alınmışsın itiraz edilecek mahkeme ağır ceza mahkemesidir; eğer ki karar bir ağır ceza mahkemesi tarafından alınmış ise itiraz edilecek mahkeme numara olarak kendisini takip eden ağır ceza mahkemesidir. Konu hakkında Mıhcı Hukuk Bürosuna başvurabilir gerekli hukuki desteği temin edebilirsiniz.

Şartlı Tahliyede Denetimli Serbestlik

Denetimli serbestlik,hükümlünün sosyal toplumla uyumunu kontrol etmek için, bir yanda da aileleriyle bağlarının kopmasını engellemek için var olan bir infaz türüdür. Buna göre, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalan hükümlü eğer ki belirli bir süre kamuya yararlı bir hizmette bulunmuşsa cezasını sosyal toplumun içinde infaz etmesi için salıverilir.  

Denetimli serbestlik kararıyla salıverilmiş hükümlünün bu sürece boyunca uyması gereken yükümlülükleri vardır. Bunlardan en önemlisi, hükümlünün ceza infaz kurulundan ayrıldıktan sonra talep ettiği denetimli serbestlik kurumuna müracaat etmesi ve bundan sonra o kuruma düzenli olarak giderek kendine verilen yükümlülükleri yerine getirdiğini kanıtlamasıdır.

Denetimli serbestlik kurumunun durumu 671 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile karmaşık bir hal almıştr. 01.07.2016 tarihi milat alınarak denetimli serbestliğin suçlara karşı uygulanış şekli ikiye bölünmüştür. Buna göre 01.07.2016 tarihinden önce işlenen suçlara ayrı bir denetimli serbestlik sistemine tabii tutulacaktır.

Avukat Danışma

Yazıyı Paylaş
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Yorum Yap

*

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

© 2018 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: