Tekzip Yayınlatma (Düzeltme Metni)
                                                   Tekzip Yayınlatma (Düzeltme Metni)

Günümüzde iletişim, kitlelere medya denilen araçlarla yapılmaktadır. Medya araçlarının sayısının artmasıyla hak ihlalleri artmakta ve çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Bir gazetede, internet sitesinde ya da radyoda asılsız, mağdur edici haberler ya da metinler yayınlanabilmektedir. Bu gibi durumlar da gerçek ya da tüzel kişileri korumak adına hukuken başvurulabilecek yollar mevcuttur. Cevap ve düzeltme hakkı diğer adıyla tekzip hakkı basın hakkı ile kişisel haklar arasında denge kurulmasını sağlayan ve bu gibi durumlarda başvurulabilecek bir haktır. Hukukumuzda yazılı basın için, görsel ve işitsel basın için ve de  internet yayınları için düzeltme metni ve tekzip yayınlatma ayrı ayrı düzenlenmektedir.

Tekzip; sözlük anlamı ile yalanlama olarak tanımlansa da hakları ihlal edilen gerçek ya da tüzel kişinin, söz konusu yayının aynı izleyici, dinleyici ve okuyucu kitlesine ilgili asılsız içeriğin kendisi açısından esasını açıklaması ve bu içeriğin neden doğru olmadığını anlatmasıdır.

Tekzip hakkı, yayınlanan metinde bir suç unsuru barınmasa ya da haksız fiil niteliği taşımasa bile ortada kişilik hakkını rencide edici bir durum ya da etkin ve hızlı bir yayın sonucu ortaya çıkan yanlış anlaşılmalar ile kötü sonuçların oluştuğu durumlarda başvurulabilecek bir yoldur. Kişilik hakları; kişinin şerefi, onuru, insanların gözündeki itibarı, namusu, lekelenmeme hakkı, özel hayatın gizliliği, özel ve ya mesleki sırları gibi kişiliği oluşturan tüm değerleri kapsamaktadır. Böylelikle bu değerlere medya yoluyla saldırı olduğu düşünüldüğü takdirde tekzip yayınlatma hakkı kullanılmaktadır. Bu hakkın kullanılması diğer başvuru haklarını ortadan kaldırmamaktadır.

Türk Hukukunda cevap ve düzeltme hakkı yani tekzip yayınlatma hakkı Anayasa’nın “Temel Hak ve Ödevler” başlığı altındaki 32. maddesinde “Düzeltme ve cevap hakkı, ancak kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması veya kendileriyle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması hallerinde tanınır ve kanunla düzenlenir. Düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, yayımlanmasının gerekip gerekmediğine hâkim tarafından ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde karar verilir. denilerek belirtilmektedir. Böylelikle hem yazılı, hem de sözlü basın için düzeltme metni ve tekzip yayınlatma Anayasal bir güvenceye kavuşturulmaktadır.

Cevap ve düzeltme hakkı yani tekzip yayınlatma hakkı medya araçlarının farklı olmasından dolayı şu kanunlarda ayrıca düzenlenmektedir;

  1. Basılı eserler için 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14 ve 18. maddelerinde;
  2. Özel radyo ve televizyonlar için 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunu’nun 8. ve 18. maddelerinde;
  3. İnternet üzerinden yapılan yayınlar için 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 9. maddesinde,
  4. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu için ise 2954 sayılı TRT Yasası’nın 27. Maddesinde.

Genel itibariyle mevzuatlarda her bir basın organı için başvurulabilecek yol farklılık gösterse de, düzeltme metni ve tekzip yayınlatma sürece için izlenecek yol genel olarak aşağıdaki şekildedir. Ancak her basın organı için farklı yol olduğu için yapılan usüle dikkat edilmesi açısından uzman bir avukata danışmak gerekmektedir.

  1. Hakkınızdaki asılsız ya da yalan yanlış haber yahut yazı için düzeltme metni hazırlayarak ilgili sorumlu müdüre metni göndermeniz gerekmektedir.
  2. Bu gönderimi noter aracılığıyla yapmak tekzip yayınlatma sürecinde oluşulabilecek başkaca sorunların çözümü açısından önemlidir.
  3. İlgili haberin yahut yazının yayınlanma tarihinden 2 ay içinde düzeltme metninin hazırlanarak tekzip yayınlatma için başvurulması gerekmektedir.
  4. Düzeltme metninin hazırlanarak süresinde yapılan başvurularda sorumlu müdür düzeltme metnini incelemekte ve 3 gün içinde tekzip yayınlatabilmektedir.
  5. İlgili haberin yahut yazının yayınlandığı yayın, günlük olmayan süreli bir yayın olması halinde tekzibin ilk yayında yayınlanması gerekmektedir.
  6. Sorumlu müdür kanuni süresi olan 3 gün içerisinde tekzibi yayınlatmaz ise yayımlanma için tanınan bu sürenin bitiminden itibaren yahut düzeltme metninin belirli koşullara aykırı bir biçimde yayımlanması halinde ise yayım tarihinden itibaren 15 gün içinde, ilgili kişi ya da kurum mağdur olmasından mütevellit Ceza Hâkimliği’nden tekzip yayınlatma talebinde bulunabilmektedir.
  7. Ceza Hâkimliği tekzip yayınlatma talebini 3 gün içerisinde duruşma yapılmadan karara bağlamaktadır.
  8. Ceza Hâkimliği’nin tekzip yayınlatma talebine karşılık olarak verdiği karara itiraz süresi ise 3 gündür, itirazlar bir üst mahkemeye yapılmaktadır ve bu işlemlerde Yargıtay yolu kapalı olmaktadır.

Düzeltme metni ve tekzip asılsız ya da yalan yanlış haber yahut yazının yer aldığı yayındaki sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı biçimde yayınlanması gerekmektedir. Bu şekilde tekzibin yayınlanmadığı takdirde Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunulabilmektedir. Tekzip yayınlatma hakkını, asılsız ya da yalan yanlış haber yahut yazı yazılan kişi ya da kurumun mirasçılarından biri de kullanabilmektedir. Tekzip yayınlatmaya sadece gerçek kişiler değil tüzel kişilerde başvurabilmektedir.

Tekzip yayınlatmaya ilişkin kesinleşmiş hâkim kararına uymayan sorumlu müdür ve yetkililer 10 milyardan 150 milyar liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılabilmektedirler. Tekzip yayınlatmamaya ilişkin bu para cezası bölgesel süreli yayınlarda 20 milyar liradan yaygın süreli yayınlarda 50 milyar liradan az olmamak zorundadır. Tekzip yayınlatmamadan dolayı verilen bu cezanın ödenmesinden sorumlu müdür, yetkililer ve yayın sahibi müteselsilen sorumlu tutulmaktadırlar.

Tekzip metni yayınlatma, medya hukukunun önemli bir parçasıdır. Ancak mevzuatta, medya araçlarının farklı olması ve bunların düzenlendikleri kanunun farklı olmasından dolayı tekzip yayınlatma hakkın kullanılması güç bir durum alabilmektedir. Güçlü medya karşısında hak ihlalinin gerçekleşip gerçekleşmediğini en kısa sürede belirlenip doğru kararlar verilmesi gerekmektedir. Bu sebeple uzman ve deneyimli, tekzip yayınlatma sürecine, medya hukuku ve medya araçları mevzuatlarına hâkim bir bilişim avukatına başvurularak tekzip yayınlatma talep edilmesi sürecin başarılı ve hızlı yürütülebilmesi için adeta zorunlu bir unsurdur.

Bunun dışında eğer yayınlanan bir haberle ilgili kişilik haklarınız zarar görüyorsa internetten haber kaldırma yazımızı okuyabilirsiniz ve bu haberin kaldırılması için bize ulaşabilirsiniz.

Yazıyı Paylaş
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: