Suriyelilere Vatandaşlık
                                                        Suriyelilere Vatandaşlık

Öncelikle belirtmek gerekir ki, Suriyelilere vatandaşlık, Suriyelilerin Türk vatandaşı olma şartları veya Suriyelilere vatandaşlık verildi mi gibi konu ve sorulara cevapların anlatıldığı bu makale, makalenin yazıldığı tarih olan 28.10.2016 tarihi itibarı ile yürürlükte olan kanun ve yönetmeliklere uygun olarak yazılmıştır. İleride bu kanun, yönetmelik ve uygulamaların değişmesi üzerine yazımız yenilenecektir.

2011 senesinde Suriye’de iç savaşın ortaya çıkışı ve iç savaşa bağlı olarak birçok silahlı grubunun ortaya çıkması Suriye halkının kitleler halinde barışın hakim olduğu ülkelere göçmesine sebep olmuştur. Çeşitli ülkelere kitleler halinde göçen Suriye halkının uğradığı ülkelerden birisi de Türkiye Cumhuriyetidir. 2011 yılından beri Suriyelilerin göçlerini düzenlemeye ve onlara yiyecek, giyecek, barınak sağlamaya çalışan Türkiye devletinde tartışılan gündem maddelerinden biri de Suriyelilere vatandaşlık meselesidir.

Bu mesele 2016 senesi temmuz ayında T.C. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından gündeme taşınmış olup tartışmalara sebep vermiştir. Ancak Türkiye’deki Suriyelilerin hukuki statüsü geldiklerinden itibaren belirsiz olup, 2014 Nisanında yürürlüğe giren bir koruma kanunu ile Suriyeli kişilere oturma ve çalışma izni veren özel bir statü tanınmıştır. Ancak Suriyelilere vatandaşlık tartışmasında bakılması gereken esas mevzuat 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunudur.  5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda Türk vatandaşlığının kazanılması koşulları açıklanmış olup, Suriyeli göçmenler ile ilgili yeni bir vatandaşlık düzenlemesi hazırlanana kadar bu kanunun ilgili hükümleri geçerli olacaktır.

Suriyelilere Vatandaşlık Verildi mi?

İlgili kanun Türk vatandaşlığının kazanılabilmesi için iki yol açıklamıştır. Ya soy bağı ile vatandaşlık kazanılacaktır ya da sonradan kanunun belirttiği şartların oluşması halinde vatandaşlık hakkı verilerek Türk vatandaşlığı kazanılacaktır. Suriyelilere vatandaşlık meselesinde de aynı şekilde kanuna uygun olarak hareket edilecektir. Yani bir Suriyelinin Türkiye Cumhuriyetinde çocuk meydana getirmesi çocuğu sırf Türkiye Cumhuriyeti topraklarında doğurduğu için çocuğa Türk vatandaşlığı hakkı vermeyecektir. Çocuğun anne ya da babasından birisinin de Türk vatandaşı olması gerekmektedir.

Suriyelilere vatandaşlık verildi mi sorusuna cevap olarak şunları söyleyebiliriz. 2011 yılından itibaren göç eden Suriyelileri kanunda belirtilen yollara uygun şartları taşıması halinde Türk vatandaşlığı hakkını kazanabileceklerdir. 2011 yılından itibaren bu şartlara uygun olarak birçok Suriyeli Türk vatandaşı olmuştur. Bu vatandaşlık kazanımı kanuna ve hukuk düzenine uygun biçimde oluşmuştur. Diğer bir deyişle Suriyelilere vatandaşlık verilmesini düzenleyen ve düzenlenmesi gündemde olan kanun hazırlanmamış ve yürürlükteki ilgili kanun 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunudur.

Suriyelileri Statüsü

11 Nisan 2013’te yürürlüğe giren 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu 11 Nisan 2014’te son haline kanun koyucu tarafından kavuşturulmuştur. Bu düzenlemeye göre Türkiye Cumhuriyeti devleti Türkiye’ye göçen ve sığınma talep eden yabancılara 4 tür uluslararası koruma sağlamaktadır. Bunlar,

  • Mülteci statüsü,
  • Sığınmacı statüsü,
  • İkincil koruma statüsü,
  • Geçici koruma statüsü.

2011 yılından itibaren Türkiyeye göç eden Suriyelilerin herhangi bir hukuki statüsü bulunmamaktaydı. Bunun nedeni ise 1951 Cenevre Konvansiyonuna çekince koymuş olması yani bu uluslararası antlaşmanın hükümlerinin kendi ülke sınırları içerisinde uygulanamayacağını belirtmiş olmasıdır. Bundan dolayı Suriyeli kitlelerin göçüne maruz kalan Türkiye Devleti bu kitlelere bu kanunla birlikte hukuki statü kazandırmış ve Suriyelileri kitlesel koruma olan geçici koruma statüsüne tabi kılmıştır. Bu statü sayesinde Suriyelilere vatandaşlık verilmeden onlara çalışma ve oturma izni tanınmış olmaktadır.

Yani Suriyelilere vatandaşlık verildi veya vatandaşlık kartı verildi türündeki haberler gerçeği yansıtmamaktadır. Suriyelilere geçici koruma kimlik belgesi verilmiştir. Bu soruların cevabını, Suriyelilere vatandaşlık verilmesi konusundaki durumları ve şartları açıklayan 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanunu vermektedir.

Suriyelilerin Vatandaşlık Kazanabilmesi Şartları

Suriyelilerin Türk vatandaşlığını kazanabilmeleri için 5901 sayılı kanunda yer alan kriterleri sağlamaları gerekmektedir. Kanunda yer alan koşullara göre Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılar,

  • Kendi ulusal kanununa, vatansız olması halinde Türk kanunlarına göre ayırt etme gücüne sahip olmalı,
  • Başvuru tarihinden geriye doğru hesaplanarak beş yıl boyunca Türkiye’de ikamet etmeli,
  • Türkiye’de yerleşik hayata geçmek istediğini davranışları iyi teyit etmeli,
  • Yeterli düzeyde Türkçe konuşabilmeli,
  • Türkiye’de kendisi veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler varsa eğer onların geçimi sağlayacak düzeyde gelir ve mesleğe sahip olmalı,
  • Son olarak ulusal güvenliğe ve kamu düzenine engel oluşturacak bir vaziyette bulunmamalı.

Bu genel yol haricinde ilgili kanun maddesi istisnai halleri de düzenlemiştir. Bu istisnai hallere göre vatandaşlığa alınması gerekli görülen kişiler ve göçmen olarak kabul edilmiş kişiler de vatandaşlık elde edebiliyorlar.

Ayrıca belirtilmesi gereken özel durumlar vardır. İlk olarak, Suriyeliler vatandaşlığı evlenme yolu ile kazanabilmeleri için en az 3 yıl evli kalmaları ancak bu evliliği aile birliği içinde sürdürmeleri gerekmektedir. Evlilik aracılığıyla Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen Suriyeliler bu temel şart haricinde Türk Vatandaşlık Kanununun 16.maddesinde yer alan diğer şartları da yerine getirmelidir. Evlilik yoluyla vatandaş olmak isteyen Suriyeliler ikamet ettikleri ilin valiliğine başvurmalılar ve bu başvuru neticesinde valilik bir dosya hazırlayıp karar için içişleri bakanlığına gönderecektir.

İkinci olarak, yetkili makamların kararıyla Suriyelilere vatandaşlık verilebilir. Bu seçenekte 5901 sayılı kanunun 11. Maddesinin yanı sıra ilgili Suriyelinin Türkiye’de beş yıl boyunca ikameti ve yerleşme niyeti aranacaktır.

Üçüncü olarak, Türk vatandaşlık kanununda Suriyelilere vatandaşlık verilmesini olanak sağlayan bir hüküm bulunmaktadır. Bu hükme göre vatandaşlığa alınması zaruri görünen yabancılar içişleri bakanlığının teklifi ile bakanlar kurulu kararı neticesinde Suriyelilere vatandaşlık toplu olarak verilebilir. Bu yol istisnai yol olarak geçmektedir.

Suriyeliler konusunda her geçen gün yeni kanun ve yönetmeliklerin çıkması, Suriyelilere özel genelgeler yayınlanması nedeni ile bu konudaki sorular için online danışma veya sorunuz mu var kısmından bize ulaşıp sorularınızı sorabilirsiniz.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: