Marka Hükümsüzlüğü Davası
                                                   Marka Hükümsüzlüğü Davası

Marka hükümsüzlüğü davası konusundan önce marka nedir buna değinmek gereklidir. Marka, bir teşebbüsün ürettiği mal veya hizmetin, bir başka teşebbüsün ürettiği mal veya hizmetten ayırt edilerek şahsileştirilmesi amacıyla bu ürüne konan ve tescillenen herhangi bir isim, işaret, sayı, renk veya şekildir. Markanın amacı mal veya hizmetin aynı işlevi gören benzer mal veya hizmetlerden ayırt edilmesini, bu yolla reklamını yapılmasını, tanıtımının sağlanmasını ve üretiminin artırılmasını sağlamaktır. Marka ticaretin en önemli unsurlarından biri olarak bir fikri ve sınai hak çeşididir.

Türkiye’de bir işaretin marka halini alabilmesi ve marka hakkı sahibine koruma sağlayabilmesi için belli nitelikleri taşıması ve Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenmesi gerekir. Bu şartlar 556 sayılı KHK ve 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik’te belirlenmiştir. Tescil işlemiyle birlikte marka haksız rekabete karşı sahibine koruma sağlar. Bir markanın yine bu mevzuatlara göre marka niteliğini kaybederek hükümsüz hale gelmesi de mümkündür. Bunun için açılması gereken dava ise marka hükümsüzlüğü davası yani bir bakıma markanın iptali davasıdır. Yani bir markanın hükümsüz kılınması ancak mahkeme kararıyla mümkündür. Marka hükümsüzlüğü davasının amacı mahkemeden markanın hükümsüz kılındığına ve sicilden terkin edilmesine dair karar almaktır. Bu dava ile yalnızca markanın hükümsüzlüğü tespit edilmez, ayrıca talep edilmesi halinde terkinine de karar verilir. Bu nedenle markanın hükümsüzlüğü davası bir tespit davası değil bir eda davasıdır. Bu davada görevli mahkeme ise ihtisas mahkemeleri olan Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesidir.

Marka Nasıl İptal Olur?

KHK’nın 14. Maddesine göre markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde, haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir süre için kesintisiz ara verilmesi halinde, marka iptal edilir. Bu hükme göre markanın tescilinden itibaren kullanılması zorunluluğu vardır. Tescil edildiği halde kullanılmayan bir marka hükümsüz sayılacaktır. Aynı hükümde kullanım olarak kabul edilecek haller de örnek olarak sayılmıştır. Markanın hükümsüzlüğü ve marka hakkının sona ermesi ise KHK’nın 5. Kısmında, 42. Madde ve devamında düzenlenmiştir. Bu hükme göre marka, sahibinin davranışları nedeniyle, mal ve hizmetler için yaygın bir ad haline gelmiş ise hükümsüz sayılacaktır. Yine bir marka hak sahibi veya yetkili kıldığı kişi tarafından kullanımı sonucunda tescil edildiği mal ve hizmetlerin niteliği, kalitesi, üretim yeri ve coğrafi kaynağı konusunda halkta yanlış anlaşılma ihtimaline neden oluyorsa hükümsüz sayılır. Tescili talebinin mutlak veya nisbi ret sebeplerinden birine girmesi nedeniyle reddedilmesi gerekirken bir şekilde tescillenen rağmen markalar da hükümsüz sayılacaktır. Mutlak ret nedenlerine giren davalarda hak düşürücü süre bulunmamaktadır ancak tanınmış markalar ile ilgili marka hükümsüzlüğü davasının tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde açılması gerekir. Tanınmış markalarla ilgili marka hükümsüzlüğü davası, marka sahibinin kötü niyeti nedeniyle açılacaksa bu beş yıllık süre şartı yine aranmamaktadır. Nisbi ret sebeplerine giren markaların tescil talepleri, mutlak ret hallerinde olduğu gibi doğrudan reddedilmez ancak tescillenmiş veya tescil başvurusu yapılmış başka bir marka sahibinin itirazı halinde bu markaların tescili reddedilecektir. Yani bu hallerde marka tescili talebinin itirazı ancak tescile itiraz halinde mümkündür. Tescil talebine itiraz edilmemesi, itiraz edildiği halde itirazın reddedilmesi nedenleriyle tescillenen bu nitelikteki markaların ise hükümsüz kılınması talep edilebilecektir. Ancak tescilini yenilemediği halde koruma süresinin bitiminden itibaren 2 yıl içerisinde markasını kullanamayan önceki hak sahibi nisbi ret sebeplerinden birinin varlığı nedeniyle herhangi bir marka hakkında marka hükümsüzlüğü davası açamayacaktır. Marka hükümsüzlüğü davası (markanın iptali) açılabilecek bir diğer hal ise markanın KHK’nın 59. Maddesine aykırı olmasıdır. Buna göre garanti markası ve ortak marka, teknik yönetmeliğe aykırı olarak kullanılamaz. Mahkemenin verdiği süreye rağmen bu kullanım devam ederse, markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. Hükümsüzlük nedenleri, markanın tescil edildiği bir kısım mal veya hizmete ilişkin bulunuyorsa, yalnız o mal veya hizmet ile ilgili olarak kısmi hükümsüzlüğe karar verilir.

Marka Hükümsüzlüğü Davası’nı Kimler Açabilir ve Sonuçları Nelerdir?

43. maddeye göre marka hükümsüzlüğü davasını hükümsüzlüğü istenen markanın tescilinden zarar gören kişiler, Cumhuriyet savcıları veya ilgili resmi makamlar açabilir. Zarara uğrayan, uğrama tehlikesi altında bulunan, söz konusu işareti kullanabilme olanağı haksız bir biçimde kısıtlanan, kısıtlanma tehlikesi altında olan herhangi bir gerçek veya tüzel kişi; söz konusu markadan zarar gören kişi olarak sayılabilir ve bu davayı açabilecektir. Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçları geçmişe etkilidir. Yani hükümsüzlüğüne karar verilen bir marka hiç doğmamış kabul edilecek, tescil edildiği ilk günden itibaren iptal edilecektir. Bunun anlamı, tescil tarihiyle hükümsüzlük tarihi arasında geçen süre içinde bu marka ile ilgili yapılan işlemler de hükümsüz sayılacaktır. Ancak bu kuralın istisnaları mevcuttur. Marka sahibinin kötü niyetli olarak hareket etmesinden kaynaklanan, zararın giderilmesine ilişkin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geriye dönük etkisi, markanın hükümsüz sayılmasından önce, bir markaya tecavüz sebebiyle verilen mahkeme ve Yargıtay sürecinde kesinleşmiş ve uygulanmış mahkeme kararları ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce, yapılmış ve uygulanmış sözleşmeleri etkilemeyecektir. Ancak, hal ve şartlara göre, haklı sebepler ve hakkaniyet düşüncesi ile sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin kısmen veya tamamen iadesi mümkündür. Bir markanın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar, herkese karşı hüküm doğurur.

Marka hükümsüzlüğü davası açmak isterseniz veya markanızın böyle bir dava ile karşılaşması halinde marka hukukunda uzman avukat kadromuzdan yardım alabilirsiniz.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: