İş Sözleşmelerinde Cezai Şart
                                             İş Sözleşmelerinde Cezai Şart

Bazı iş sözleşmelerinde cezai şart bölümü olabilmektedir. İstisnaları olmakla birlikte genelde nitelikli işçilerle yapılan iş sözleşmelerine konulmaktadır. Cezai şart sözleşmede tarafların borçlarını yerine getirmemesi, eksik yerine getirmesi, yapmama borcuna aykırı davranması ya da zamanında yerine getirememesi sebebiyle sözleşmede belirlenen bir miktarı karşı tarafa ödemeyi taahhüt ettikleri sözleşmedir. Cezai şart borçlar hukukunda düzenlenmiş olmasına rağmen iş hukukunda da belli sonuçlar doğurur.

İş hukuku işçiyi koruyan bir hukuk dalı olmasından dolayı, iş sözleşmelerinde cezai şartın bazı geçerlilik şartları vardır. Aşağıdaki koşullar yoksa konulan cezai şart geçersizdir.

İş sözleşmelerinde cezai şart maddesi koyabilmesi için iş sözleşmesinin öncelikle belirli süreli iş sözleşmesi olması şarttır. Belirsiz süreli iş sözleşmeleri de cezai şart hükmü sadece rekabet yasağı sözleşmesi varsa mümkün olabilir ki bu ayrı bir konudur. Burada dikkat edilmesi gereken bir husus da bazı belirli süreli iş sözleşmelerinin hukuken belirsiz süreli sayıldığıdır. Hukuken teknik bir konudur. Burada iş hukuku avukatı ile görüşerek hukuki görüş almanız hak kayıplarının önüne geçecektir.

İş sözleşmelerinde işveren, çoğunlukla eli güçlü taraf olmasından dolayı çoğu zaman işçilere karşı tek taraflı cezai şart hükmü koymaktadır. Bu tür sözleşmelerde işçi sözleşmeye aykırı davrandığında tazminat ödemek zorunda ancak işveren sözleşmeye aykırı davrandığında tazminat ödemek zorunda kalmayacak şekilde düzenlenmektedir. Ancak bu tür düzenlenen iş sözleşmelerinde cezai şart hükmü, Yargıtay’ın yerleşmiş kararlarında da kabul edildiği üzere geçersizdir. İş sözleşmelerinde cezai şart karşılıklı olarak konulmak zorunda olması gibi, işçi ve işveren açısından belirlenen ceza miktarının eşit ya da dengeli olarak kararlaştırılması gerekmektedir. Özellikle bu denge işçi aleyhine açık fark oluşturacak şekilde düzenlenemez.

Cezai şart talep edilebilmesinin diğer koşulu işe taraflar arasındaki belirli süreli iş sözleşmesi bitim süresinden önce sona ermiş olması gereklidir. Sözleşme süresi sona erdikten sonra sözleşmenin tamamının hükmü kalmayacağından ceza şartı kısmı da talep edilemeyecektir.

Bir diğer koşul ise, cezai şartı talep eden tarafın sözleşmeyi haklı nedene dayanarak feshetmesi ve ya karşı tarafın haksız bir nedene dayanarak sözleşmeyi sona erdirmesi gereklidir. Yani sözleşmeyi haklı nedenle fesheden taraf, diğer şartları da sağlıyorsa cezai şartı dava edebilir. Aynı şekilde iş sözleşmesinin haklı bir neden olmadan fesheden taraftan da cezai şartın ödenmesi istenebilir.

Bu koşulların varlığı halinde aykırılık olmuşsa İş Mahkemesi’nde dava açılarak cezai şart talep edilebilir. Dava sonunda bu konuda verilen mahkeme ilamı ile birlikte icra dairesine gidilerek tahsil yoluna gidilebilir.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  1. 9 Nisan 2016

    Avukat Bey,
    İşverenim sözlemeyi ben feshetmediğim halde benden cezai şart istiyor. Yazdığınız gibi haklı nedenle dahi feshetmiş değil bu süreçte ne yapacağım bilmiyorum. Vermezsem avukatlık ücreti ile mahkeme kararlarını da benden alacağını diyor. Cevaplarsanız sevinirim.

    • 10 Nisan 2016

      İşveren tarafından fesih yapılmış, üstüne üstlük haklı nedene dayanmadan fesih yapılmış ise iş sözleşmesine dayanarak cezai şart talep etmesi mümkün değildir. Anlattığınız kadarı ile bu kadar yorum yapabilirim ancak olayın detayını öğrenmek ve iş sözleşmesini görmek gereklidir.

Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: