İhbar Tazminatı Hesaplama
                                              İhbar Tazminatı Hesaplama

İhbar Tazminatı Nedir?

İş Kanunu, iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın bunu belli bir süre önceden karşı tarafa bildirmesini istemektedir. Diğer bir deyişle işçi işten ayrılmadan bir süre önce veya işveren işçiyi işten çıkarmadan belli bir süre önce bunu karşı tarafa haber vermek zorundadır. Aksi takdirde ihbar tazminatı ödeme zorunluluğu ile karşı karşıya kalacaktır. Kanunun taraflara ihbar tazminatı yükümlülüğünü getirmesinin nedeni ise, işverenin işçiye iş arama süresi tanımaması nedeniyle işçi aleyhinde zararın oluşmasını engellemek veya işçinin aniden işten çıkması nedeniyle işverenin zor durumda kalmasından dolayı zarara uğramasını engellemektir.

İş hukuku alanında en çok karşılaşılan dava türlerinden birisi de işçi alacağı davasıdır. İhbar tazminatı bu dava türünün konusu olup işveren veya işçinin kanun aleyhine hareket ettiği durumlarda tarafları hukuk düzeni gereği hizaya çekebilmek için ihbar tazminatı hesaplama ve tahsili davası iş mahkemelerinde açılabilecektir.

İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşi bırakacak olan işçi veya işçisini işten çıkarmak isteyen işveren iş sözleşmesini feshederken bunu karşı tarafa yazılı bir şekilde bildirme yükümlülüğü altındadır. Kanun koyucu böyle bir zorunluluğu ispatı kolaylaştırmak adına getirmiştir.

İhbar tazminatı hesaplama için ilgili kanun işçinin çalışma süresinin önemi olduğunu belirtmektedir. İhbar tazminatı yükümlülüğünden kurtulmak isteyen ve iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf kanunun belirttiği şu sürelere uymalıdır:

  • İşçi 6 aydan az bir süredir çalışıyorsa iş sözleşmesinin feshinden 2 hafta önce,
  • İşçi 6 ay ile 1,5 sene arasında iş yerinde çalışmış ise iş sözleşmesinin feshinden 4 hafta önce,
  • İşçi 1,5 yıl ile 3 sene arasında iş yerinde çalışmış ise iş sözleşmesinin feshinden 6 hafta önce,
  • İşçi 3 senenin üzerinde bir çalışan ise iş sözleşmesinin feshinden 8 hafta önce bildirimde bulunma yükümlülüğü altındadır.

Kanunun belirttiği bu sürelere uyulmadığı takdirde iş sözleşmesini fesheden taraf karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü altında olmaktadır. İhbar tazminatı hesaplama için ise bildirim süresi üzerinden hesap yapılır ve işçinin otuz günlük giydirilmiş brüt maaşı üzerinden hesaplanır. Bir örnek verilecek olursa eğer işçinin maaşı 1800 TL olduğu ve 3 senelik çalışan olduğu takdirde 1800 bölü 30’dan günlük ücretin 60 TL olduğu ve 8 hafta için bu rakam hesap edilirken ise 60 çarpı 7’den 420 TL, 420 çarpı 8 ise 3360 TL hesap edilir. Hesap edilen bu 3360 TL işçinin ihbar tazminat alacağıdır.

İş kanunu ilgili hükmünde saydığı işverene derhal fesih hakkı saydığı durumlar haricinde işveren iş sözleşmesini fesih eder ve bu bildirim sürelerine uymazsa ihbar tazminatı ödemesi gerekecektir. Aynı durum işçi için de geçerlidir. Eğer ki işçi kanunun saydığı haklı nedenlerin yokluğu halinde bu bildirim sürelerine uymadan iş sözleşmesini feshederse işverenine karşı ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü altına girer.

Ayrıca belirtilmesi gereken önemli bir nokta vardır ki bu da deneme süresindeki işçi için ihbar tazminatı yükümlülüğü yoktur.

İhbar Tazminatı Davası

İhbar tazminatı hesaplama için mahkemeden yardım istenmesinde açılacak olan dava ihbar tazminatı davasıdır. İhbar tazminatı davası işçi alacak davasının bir türü sayılabilir. Genel itibariyle işçi alacak davalarında işverenin işçiye vermekle yükümlü ücretlerin verilmemesi itibariyle işçi alacaklarını mahkeme aracılığıyla talep eder. İşçi alacak davalarında konular genelde, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, bayram tatil ücretleri, yıllık izin ücretleri ve benzeri ücretlerdir. İşçi alacak davası ile tüm bu ücret kalemleri talep edilebileceği gibi biri veya birkaçı da talep edilebilir.

İhbar tazminatı hesaplama ve tahsil davası için işçinin başvuracağı görevli mahkeme iş mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise işin yapıldığı yerdeki iş mahkemesi ya da davalının yerleşim yeri iş mahkemesidir. İşçi ihbar tazminatı davası için iş mahkemesine başvuru dilekçesi dava açabilir. Bu dava dilekçesinde yer aldığı takdirde işçinin iddiasını destekleyecek olan deliller, ödeme dekontları, varsa iş sözleşmesi, sigorta kayıtları ve tanık listesi olabilecektir.

İhbar Tazminatı Hesaplama İşlemi Yapılmayan Durumlar

İhbar tazminatı her işten ayrılma ya da işten çıkarma durumunda devreye girememektedir. Sadece İş Kanununun haklı neden olarak saydığı durumların içerisinde yer almayan işten ayrılma ya da işten çıkarma durumlarında devreye girecektir. Ayrıca belirtmekte önem vardır ki deneme süresi içerisinde işten ayrılan işçi ya da çıkartılan işçi için ihbar tazminatı hesaplama söz konusu olamayacaktır. Ancak bu demek değildir ki deneme süresi işverenler tarafından kötü niyetli olarak kullanabilir. Kanun koyucu işverenlerin deneme süresini keyfi bir şekilde kullanamayacaklarını söylemiş ve işe uyum gösterip gösteremeyeceğinin tespiti için deneme süresine alınan işçinin sigortasının işe girişiyle birlikte başlatılmasını emretmiştir.

İş sözleşmesini haksız şekilde feshedene karşı ihbar tazminat hesaplama için dava açmak isteyen tarafın önceden bu durumu ispat edecek bilgi ve belgeleri sağlaması gerekmektir. Ayrıca belirtmekte yarar vardır ki uygulama da işverenler çalışanlarını işten çıkartacaklarında bildirim ile birlikte ihbar tazminatlarını da yazılı ve imzalı bir belgeyle vermektedir.

 

Yazıyı Paylaş
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: