Hapis Cezasının Paraya Çevrilmesi (Adli Para Cezası)
                     Hapis Cezasının Paraya Çevrilmesi (Adli Para Cezası)

Hapis cezasının paraya çevrilmesi diğer adıyla adli para cezasına çevrilmesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50.maddesinde yer alan bir kavramdır.  Hapis cezasının paraya çevrilmesi, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere ve sabıka kaydına bakarak kanunda öngörülen kısa süreli hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesi işlemidir.

Hapis Cezasının Paraya Çevrilmesi (Adli Para Cezasına Çevirme) Şartları

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50.maddesinde, adli para cezasına çevrilmesi işleminin belirli koşullara tabi olduğunu belirtmektedir. Bu nedenle hapis cezasının paraya çevrilmesi şartları şunlardır;

  1. Hükümlü hakkındaki suçun unsurları arasında verilen hapis cezasına seçenek olarak adli para cezası yer almamalıdır.
  2. Hükümlü daha öncesinde hapis cezasına mahkum edilmemiş olmalı ya da mahkum edilen hapis cezası otuz gün ve daha az süreli hapis cezasını gerektirmelidir.
  3. Ayrıca kişi, fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş ise mahkum edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezasının adli para cezası olarak verilmesi söz konusu olabilmektedir.
  4. Hükümlünün işlediği kasıtlı suçlarda, kısa süreli hapis cezaları yani bir yıldan az hapis cezasının paraya çevrilmesi söz konusudur.
  5. Hükümlünün işlediği taksirli suçlarda ise hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa, diğer kanunda öngörülen koşulların varlığı halinde bu durum mümkündür. Ancak suçla ilgili bilinçli taksir halinin olduğu durumlarda çevrilme işlemleri yapılamamaktadır. Bu konu teknik detay olduğu için ceza avukatına danışmanız yerinde olacaktır.
  6. Mahkeme tarafından genel olarak suçlarla ilgili verilen hükümlerin kesinleşmesinden sonra Cumhuriyet Savcılığı’na bu durum bildirilmektedir. Ancak hükümlü otuz gün içinde mahkeme kararının gereklerini yerine getirmez ve gerekli denetim tedbirlerine başlamaz veya başlayıp devam etmez ise hükmü veren mahkeme kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar vermektedir. İşte bu durumdaki bir hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi olanağı bulunmamaktadır.
  7. Hâkimin hapis cezasını paraya çevrilmesi ile ilgili yürüteceği işlemler, genel olarak hâkimin takdirine bağlıdır. Ancak hapis cezasının paraya çevrilmesi koşullarından ikinci maddenin varlığı hallerinde hâkimin hapis cezasını paraya çevrilmesi ile ilgili işlemleri gerçekleştirmesi zorunludur.

Adli Para Cezası

Adli para cezası, hükümlü tarafından işlenen suçun karşılığı olarak bir miktar paranın devlet hazinesine ödenmesine yönelik verilecek bir yaptırım biçimidir. Adli para cezasına yalnızca mahkemeler hükmedebilmekte ve diğer tüm kurumların verdiği para cezaları idari para cezası olarak nitelendirilmektedir. Hapis cezalarının paraya çevrilmesinin söz konusu olduğu durumlarda da ödenmesi gereken para, adli para cezası olarak nitelendirilmektedir.

Adli para cezalarının diğer para cezalarından farkı ödenmediği takdirde hapis cezasına çevrilmesidir. Adli para cezaları gün olarak yapılan hesaplama neticesinde belirlenmektedir. En az 5 gün en çok 730 gün olarak verilip hesaplama yapılmaktadır.

Ayrıca mahkeme sanığın ekonomik ve şahsi hallerini dikkate alarak adli para cezasını taksitlendirebilmektedir. Taksit süresi 4 aydan az 24 aydan fazla olmamaktadır. Bunun yanında mahkeme adli para cezasının ödenmesi için kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak şartı ile ödeyecek hükümlüye süre de verebilmektedir. Bu durumlara hapis cezasının paraya çevrilmesi ile söz konusu olan adli para cezaları da dâhildir.

Adli Para Cezasının Ödenmemesi

Hapis cezasının paraya çevrilmesi ile bu konudaki ilam ilgili mahkeme tarafından Cumhuriyet Başsavcılığı’na verilmektedir. Cumhuriyet Savcısı da otuz gün içinde adli para cezasının ödenmesi için hükümlüye bir ödeme emri tebliğ etmektedir.  Hapis cezasının paraya çevrilmesi ile ödenmesi gereken adli para cezası ödenmediği takdirde de hapis cezasına çevrilebilmektedir. Tekrardan hapis cezasına çevrilmesi söz konusu olan para cezasının da yeniden adli para cezasına çevrilmesi ile ilgili bir işlem yapılmamaktadır.

Ancak hükümlünün 18 yaşının altında olması ve hapis cezasının paraya çevrilmesi söz konusu olup da adli para cezasının ödenmemesi halinde ise ceza yeniden hapse çevrilmemektedir. Hapis cezasının paraya çevrilmesi ile söz konusu olan adli para cezası, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilebilmektedir.

Ayrıca hapis cezasının paraya çevrilmesi ile ilgili işlemler neticesinde çevrilen adli para cezası hakkında kanunda yer alan ertelemeye ilişkin hükümler uygulanmamaktadır. Ayrıca mahkemenin karar esnasında hükmünü vermesi ve daha sonrasında da verilen hapis cezasının paraya çevrilmesi söz konusu olduğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünde bir karar da verilememektedir.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: