Hapis Cezasının Ertelenmesi
                                           Hapis Cezasının Ertelenmesi

Hapis cezasının ertelenmesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda 51. maddede yer alan ve sadece hapis cezalarına yönelik olmak üzere verilen cezanın yerine getirilmesinin kanunda öngörülen şartların varlığı halinde belirli bir süre denetim altında kalınarak cezanın işlenmiş sayılmasına eşdeğer sayan bir kavramdır.

Hâkim hapis cezasının ertelenmesi ile ilgili olarak kendiliğinden ya da tarafların talebi doğrultusunda karar verebilmektedir. Bu nedenle bu durum kanunda başvurulması zorunlu bir unsur değil hâkimin takdirine bağlı olmaktadır.

Hapis Cezasının Ertelenmesi Koşulları

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda 51. maddede, hapis cezalarının ertelenmesi belirli koşulların varlığına bağlanmıştır. Böylelikle şartlar şunlardır;

  1. Sanığın işlediği suçtan dolayı hakkında iki yıl veya daha az süreli hapis cezasına yönelik hüküm kurulmuş olmalıdır. Ayrıca sanık suçu işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş ise üç yıl ya da daha az süreli hapis cezası hükümleri de hapis cezasının ertelenmesine konu olabilmektedir. Terörle Mücadele Kanunu gereğince de ilgili suçlardan verilen hapis cezaları, seçenek yaptırımlara çevrilememekte ve ertelenememektedir. Bu nedenle Terörle Mücadele Kanunu neticesinde verilen hapis cezaları paraya çevrilememektedir. Tek istisnası, 15 yaşını tamamlamamış çocuklardır.
  2. Sanık daha öncesinde kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla olmak kaydı ile hapis cezasına mahkûm edilmiş olmamalıdır. Böylelikle taksirle suç işlemiş olmak ya da adli para cezasına mahkûm olmak diğer ilgili suçla ilişkili olmak üzere hapis cezasının ertelenmesi konusuna engel değildir.
  3. Kişinin suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlıktan dolayı tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaat oluşturması gerekmektedir.
  4. Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın suçtan önceki hale getirilme veya tazmin edilmesi gerekliliğidir.

Hapis Cezasının Ertelenmesi ve Denetim Altında Bulundurma

Hapis cezasının ertelenmesi ile hükümlü hakkında, bir yıldan az ve üç yıldan fazla olmamak koşulu ile bir denetim süresi belirlenmektedir. Bu belirlenen denetim süresinin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olmamaktadır. Hâkimin denetim altında bulundurma eylemine yönelik kararı takdire bağlı olmamakla birlikte denetim altındaki sürenin tespiti konusu hâkimin takdirine bağlıdır.

Hâkim hapis cezasının paraya çevrilmesi ile birlikte denetim altında bulundurma yönünden şu kararları verebilmektedir;

  1. Sanık, bir meslek veya sanat sahibi değil ise bu amaçla bir eğitim programına devam etmesine karar verilebilinmektedir.
  2. Sanık, bir meslek ya da sanat sahibi ise bir kamu kurumunda ve ya özel olarak aynı meslek ve ya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına karar verilebilinmektedir.
  3. Sanık, 18 yaşından küçük ise bir meslek veya sanat edinmesi amacıyla ve gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine karar verilebilinmektedir.

Mahkeme, hükümlünün kişiliğini ve sosyal durumunu göz önünde bulundurarak erteleme ile birlikte denetim altında bulundurma süresinde herhangi bir yükümlülük belirlemeden geçirmesine de karar verebilmektedir.

Mahkeme, sanığın denetim süresi içerisinde kişiliğini ve sosyal durumunu göz önünde bulundurarak rehberlik edecek uzman bir kişide görevlendirebilmektedir. Hükümlü ile rehber olan uzman kişi arasında bir vesayet ilişkisi olmayıp hükümlü hak ve fiile ehliyetlerine halen daha sahiptir. Ancak rehber kişi, suç ve suçun nedenleri ve suçlunun ıslahı konusunda eğitim almış ve sosyal hizmet uzmanlığı konusunda bilgi sahibi bir kişi olmasının yanı sıra hükümlü için şunları da yapmaktadır;

  1. Rehber, hükümlünün kötü alışkanlıklardan kurtulmasını ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesi yönünden hükümlüye tavsiyelerde bulunmaktadır.
  2. Rehber, hükümlünün eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya nezdinde çalıştığı kişilerle görüşerek istişarelerde bulunmaktadır.
  3. Rehber, hükümlünün davranışları, sosyal uyumu ve sorumluluk bilincindeki gelişme hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek hâkime vermektedir.

Hapis Cezasının Ertelenmesi ve Ertelenen Cezanın İnfazı 

Hapis cezasının ertelenmesi ile birlikte denetim altında bulunan hükümlünün, denetim süresi zarfında yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak hareket etmesi ile ceza çekilmiş sayılmaktadır. Yani ertelenen hapis cezası infaz edilmiş olmakta ve ilgili dosya kapanmaktadır.

Denetim altında bulunan hükümlünün, denetim süresi zarfında yükümlülüklere uygun davranmaması veya kasıtlı bir suç işlemesi halinde hâkim tarafından ertelenen cezanın kısmen veya tamamen çektirilmesine karar verilebilinmektedir. Böylelikle hapis cezasının ertelenmesi kararı düşmektedir. Kararın düşmesi ile hükümlü aleyhine infaz edilecek cezanın ne kadar olacağını hapis cezasının ertelenmesi konusundaki kararı veren mahkeme takdir etmektedir.

Hapis Cezasının Ertelenmesinin Sabıka Kaydına Etkisi 

Hapis cezasının ertelenmesi kararı cezayı ortadan kaldırıcı bir yol değildir. Bu nedenle hapis cezasının ertelenmesi kararı verilmiş olsa bile ertelenen ceza hükümlünün adli sicil kaydına yani sabıka kaydına işlenmektedir.

İnfazın ertelenmesi kararı ile birlikte denetim süresinde iyi halli hareket etmiş olduğu takdirde suçla ilgili olarak cezayı cezaevinde yatmayacaktır. Ancak yine de hükümlünün adli sicil kaydında yani sabıka kayıtlarında bu ceza cezaevinde çekmiş gibi yer almaktadır. Sabıka kaydının ve arşiv kaydının silinmesi içinse ilgili yazıyı okuduktan sonra bize ulaşabilirsiniz.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: