Boşanmada Çocuğun Velayeti Kimde Kalır? - Mıhcı Hukuk Bürosu
Boşanmada Çocuğun Velayeti Kimde Kalır? – Mıhcı Hukuk Bürosu

Boşanmada çocuğun velayeti ve dolayısıyla veli kavramlarının hukuk sistemimizdeki yerleri son derece kapsamlı ve kıymetlidir. Bilindiği gibi veli dendiği zaman halkımızın çoğunluğunun anladığı şekilde çocukların okula kaydolurken yanında bulunan anne, baba, kardeş, akraba cinsinden tabiri caizse büyük görünümlü biri anlaşılmaktadır. Halkımızın kabul etmiş olduğu velinin bu dar anlamdaki tanımı hukuk sistemimiz içinde düzenlenen asıl velayet ve veli ilişkisiyle harmanlandığı zaman elbette ki büyük benzerlik göstermektedir. Vesayet ile ilgili yazımızda bahsettiğimiz gibi her insanın sosyal ve hukuk düzeni içerisinde insan olmaktan kaynaklı bazı hakları ve yetkileri bulunmaktadır. Bu hakların kullanımında tam bir egemenliğe haiz olan bireylerin bazı ayrık durumlar içinde bu haklarını kullanamama durumu teşekkül etmektedir. Bu ayrık durumlardan biri de velayet kapsamında ele alınan velilik ilişkisidir.

Medeni Kanunumuzun 335.maddesinde’’Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velâyeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velâyet ana ve babadan alınamaz.’’ hükmüyle düzenlenmiş bulunmaktadır. Dolayısıyla velayet ve velilik ilişkisi anlamında evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanmaktadırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilmektedir.Hakim bu kararı verirken birçok unsuru göz önünde bulundurmaktadır. Bizde burada velayeti alma noktasında çok çeşitli olan bu unsurlar içerisindeki birkaç tanesini örnek teşkil etmek üzere Yargıtay kararları ışığında aktarmak istiyoruz.

Çocuğun Velayeti Davası Yargıtay Kararları

Yargıtay velayet davasında verdiği bir kararında “Ana bakım ve şefkatine muhtaç 6 yaşındakiçocuğunvelayetinin anaya verilmesi esastır. Ancak ana yanında kalmasınınçocuğunbedeni, fikri, ahlaki gelişmesine engel olacağı yönünde ciddi ve inandırıcı delilleri bulunduğu ve hemen meydana gelecek tehlikelerin varlığı ispat edildiği takdirdevelayetin babaya bırakılması mümkündür. diyerek 6 yaşındaki bir çocuğun velayetinin anneye bırakılmasının esas olduğunu belirtmiş bulunmaktadır.

Bir başka boşanmada çocuğun velayeti davasında  “Yerel mahkemece,velayetidavalı-karşı davacı annede bulunan çocuk ile davacı-karşı davalı baba arasında her hafta sonu Cumartesi günü saat 09.00’dan Pazar günü saat 18.00’e kadar kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiş olması, küçüğün yaşı, eğitimini, bedeni ve fikri gelişimini olumsuz yönde etkileyeceğinden doğru değildir.” demiştir. Bu anlamda Yüksek Mahkeme böylesine önemli bir konuda karar verirken bu gibi spesifik ve dar çerçevedeki olayları bile kanımızca son derece doğru bir tavırla göz önüne almış bulunmaktadır.

Yine başka bir boşanmada çocuğun velayetinin kime verileceği konundaki kararında Yüksek Mahkeme “Boşanmada anne kusurlu olsa dahi annenin çocuğa karşı kötü davranışı ve istismarı da kanıtlanamamıştır. Küçükçocuğunda yaşı nedeniyle anne şefkatine ihtiyaç duyduğu vevelayetin anneye bırakılması gerektiği dikkate alınmalıdır.” diyerek annenin kusurlu durumunda olması halinde dahi küçük çocuğun anne şefkatine ihtiyaç duyabileceğinin göz önünde bulundurulmasının gerekliliğine vurgu yapmış bulunmaktadır.

Velâyetin bırakılması ile ilgili başka durumların ortaya çıkmasında örneğin, anne ve babadan birinin ölümü hâlinde velayet sağ kalana ait olmaktadır. Boşanma halinde ise yukarıda belirttiğimiz gibi hakim birçok hususu göz önüne alarak velayeti taraflardan birine vermektedir ancak  anne ve baba evli değilse velâyet anaya ait olmaktadır. Anne küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velâyet kendisinden alınmışsa hâkim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velâyeti babaya vermektedir. Eşlerden her biri, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlü bulunmaktadırlar. Kendi çocuğu üzerinde velâyeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olmakta; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil etmektedir. Bir diğer nokta eşler anlaşmalı boşanma davasında anlaşmalı boşanma protokolü hazırlayarak çocuğun velayetinin kimde kalacağını belirleyebilirler.

Velayetin kapsamı ve kullanılmasına ilişkin hususlar elbette ki sadece yukarıdaki teknik şartlardan ileri gelmemektedir.Bu şartların içinin gerçek anlamda doldurabilmesi noktasında, velisi olan kişinin ergin olmayan bireye yönelik yükümlü olduğu davranışları gerçekleştirmek için  son derece özenli olması gerekmektedir. Zaten velayet dediğimiz kavramın özünde de bu düşünce yatmaktadır. Ergin olmayan birey yani çocuk da anne ve babasının kendisine gösterdiği sadakat ve özene karşın onlara karşı onların aleyhinde gelişebilecek bir davranışta bulunmamalıdır. Çocuk anne ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür. Ayrıca çocuk velayet ilişkisinin bir gereği olarak anne ve babasının izni olmaksızın evi terk edememektedir. Velayet ilişkisi kapsamında çocuğun adını koyma yetkisi anne ve babaya aittir.

Bu noktada biraz da çocuğun mallarının yönetilmesine ilişkin düzenlemelerden bahsetmek istiyoruz. TMK’muz uyarınca anne ve baba evlilikleri süresince çocuklarının mallarını yönetme noktasında bir egemenliğe sahip bulunmaktadır. Anne baba bu malların yönetimi noktasında hiçbir güvence ve hesap vermemektedirler. Evlilik sona erince velâyet kendisinde kalan eş, hâkime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır. Ancak  tüm bunlarla birlikte çocuğun mallarının yönetimi noktasında anne ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hâkim, malların korunması için uygun önlemleri alabilmekte ve özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilmekte; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilmektedir.

Bilindiği üzere Anayasamızın 24. maddesinde her bireyin dinini seçmek ve dininin gereklerine uygun olarak ibadet etmek konusunda özgür olduğu düzenlenmiş bulunmaktadır.(1982 Anayasası 24.madde ; Herkes, vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir.)Buna karşılık Medeni Kanunumuzun 341.maddesinin ilk fıkrasında ergin olmayan bireylerin yani çocukların dinini belirleme noktasında yetki çocuğun anne ve babasına bırakılmış durumdadır. Ancak bu hükmün Anayasanın ilgili maddesiyle çelişir herhangi bir yanı bulunmamaktadır. Hiç şüphesiz ki kanun koyucu çocukların erken yaşta dinlerin barındırdığı felsefik özü tam olarak kavramayacağını öngörmüş ve dolayısıyla Medeni Kanunumuzun 341.maddesinin ilk fıkrasındaki hükmü düzenleme ihtiyacında bulunmuştur. Kanımızca bu düzenleme isabetlidir. Ayrıca Medeni Kanunumuz ergin olan bireylerin dinlerini seçmek noktasında özgür olduklarını yine aynı maddenin 3. fıkrasında düzenlemiş bulunmaktadır.

Boşanmada çocuğun velayeti kavramı son olarak yukarıda 2.paragrafta belirttiğimiz gibi özellikle boşanma durumunda son derece önem arz etmektedir.Bu kapsamda tarafların boşanma esnasında süreci eksiksiz ve herhangi engel ile karşılaşılmadan anlaşmalı biçimde özellikle bu konudaki düzenlemelere hakim olan bir boşanma avukatı ile birlikte yürütmeleri elzemdir. Çünkü boşanma noktasında ortaya çıkan velayet sorunları özellikle çocuğun psikolojik durumunu ileriye yönelik olumsuz bir biçimde etkilemektedir.Hakimin bu durumda Medeni Kanunumuzun 182.maddesi gereğince çocuğun psikolojik olarak en az etkileneceği önlemleri alması ve bunların boşanan taraflar arasında titiz bir biçimde uygulanması gerekmektedir. Boşanma sayısının yıllar geçtikçe arttığı ülkemizde boşanma müessesindeki konuların tümünün(özellikle anne babadan hangisinin çocuk üzerindeki velayet ilişkisine sahip olacağı hususu)her nokta düşünülerek ve öngörülerek bir karara bağlanmasının gerekliliği de Yargıtay kararlarında vurgulanmış olan önemli bir nokta olarak karşımıza çıkmaktadır. Siz de Velayet davası açmak istiyorum ne yapabilirim? Eşim boşanmak istiyor çocuğum kimde kalacak? Baba olarak boşanmada çocuğu velayeti bana verilir mi? Boşanmada çocuğun velayeti hakkı sonrada değişir mi? Eşim çocukla görüşmeme izin vermiyor. Ne yapabilirim? Diyorsanız Mıhcı Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.

Yazıyı Paylaş
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  1. 14 Kasım 2016

    Merhaba,
    Eşim beni aldattı elimde delil olarak sadece ”WhatsApp” mesajları var. 1 tane çocuğumuz var kız ve 6 yaşında eşimin maddi bir geliri yok keza ailesi de durumu iyi denmez bunları delil olarak göstersem velayeti alabilme ihtimalim varmı ?

    • 29 Kasım 2016

      Net bir cevap vermek mümkün değil. Bu konuda avukat ile çalışmanız velayeti sizin alma ihtimalinizi güçlendirecektir.

  2. 17 Eylül 2016

    7 yıllık evliyiz. eşim evi terk etti ve beni anlaşmalı boşanmaya ikna etmeye çalışıyor.3,5 yaşında bir kızımız var.
    Eşim ailesinin yanında. Maddi durumları da iyi. Ama eşimin abisinin kayınpederi yıllar boyunca eşime cinsel tacizde bulunmuş. Ben bunu 2 yıl önce öğrendim. Eşimin babası susturdu ve kaynını korudu.
    ben bunu mahkemede öne sürersem velayeti alabilir miyim?

    • 17 Eylül 2016

      Cinsel tacize uğramak o kişinin kusuru değil bunu ileri sürmeniz durumunda velayetin size verilmesi biraz zor gibi görünüyor. Eşiniz isteyerek evlilik dışı ilişki yaşamış olsa idi haysiyetsiz hayat sürme durumundan velayetin size verilmesi mümkün olurdu.

      • 19 Eylül 2016

        Benim tezim, eşimin baskı altında susuyor olması. Yoksa adamı şikayet edecektik. Adamı başka bir esnaf bu yaptıklarından dolayı vurdu ve şu an cezaevinde. Vurulan dışarda ve keyfini sürüyor. Ben kızımın ve eşimin bu ortamda bulunmasını istemiyorum.

  3. 8 Nisan 2016

    Avukat bey, bir buçuk yıldır evliyiz daha 6 aylık çocuğum var eşim boşanma davası açtı bana zina iftirasında bulundu ve çocuğu velayetini benden almak istiyor. Ne yapalirim çocuğum çok ufak. Çocuk ufak diye velayetini bana verirler mi?

    • 12 Nisan 2016

      6 Aylık çocuğun velayeti çok yüksek ihtimalle anneye verilir. Ancak yine de boşanmada çocuğun velayeti konusu kamu düzenine ilişkin olduğundan hakimin takdir yetkisindedir.

  4. 8 Kasım 2015

    Eşimle boşandıktan sonra çocuğun velayeti bana verildi. 2 yıldır benimle birlikte kalıyor çocuk. Bu sırada ben başka bir kişi ile görüşmeye başladım bir ilişkimiz var. Şimdi eski kocam tutturmuş sen kötü hayat yaşıyorsun çocuğu senden alacağım. Çocuğumu benden alabilir mi bu şekilde. Böyle de ömür boyu yalnız kalamam ki bir yardım edin bana. Bu durumda çocuğun velayeti kimde kalır?

    • 8 Kasım 2015

      Esra Hanım, anlattığınız kadarı ile böyle bir iddia ile çocuğun velayetini sizden alamaz. Ancak bu durum hakimin takdirinde bir durumdur. Eski eşiniz velayetin durumunun değişmesi için dava açabilir. O davada iddiasını ispatlamakla yükümlüdür.

Yorum yazın:

*

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır

© 2017 MIHCI HUKUK BÜROSU | İSTANBUL

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: